Από τη Χριστίνα Σιδοπούλου, editor in chief του spirossoulis.com

Μια Πρωτομαγιά που δεν ήταν απλώς γιορτή, αλλά η στιγμή που άλλαξε για πάντα ο τρόπος που βλέπουμε το σπίτι, τα αντικείμενα και το στιλ γύρω μας.

5 Γυναίκες που Διαμορφώνουν τη Σύγχρονη Αρχιτεκτονική και το Interior Design

Είναι απόγευμα Πρωτομαγιάς. Είστε έξω, σε μια βόλτα, σε μια αυλή ή σε ένα σπίτι φίλων. Κάποια στιγμή χαζεύετε γύρω σας. Ένα τραπέζι, μια καρέκλα, ένα φωτιστικό, κάτι μικρό που σας τραβάει χωρίς λόγο. Δεν το σκέφτεστε ιδιαίτερα. Σας αρέσει.

Αυτή η σχέση με τα αντικείμενα, με το πώς “στέκεται” ένας χώρος, δεν ήταν πάντα δεδομένη. Συνδέεται με μια άλλη Πρωτομαγιά, πολύ παλιά.

Την 1η Μαΐου του 1851, στο Λονδίνο, άνοιξε η Great Exhibition μέσα στο Crystal Palace, ένα τεράστιο κτίριο από γυαλί και σίδερο.

Εκεί συγκεντρώθηκαν αντικείμενα από όλο τον κόσμο, έπιπλα, υφάσματα, κατασκευές, πράγματα που μέχρι τότε υπήρχαν διάσπαρτα. Για πρώτη φορά ο κόσμος δεν πήγε μόνο να δει τι είναι χρήσιμο. Πήγε να δει τι του αρέσει. Και κάπου εκεί ξεκινά μια αλλαγή που σήμερα θεωρούμε αυτονόητη.

Γιατί οργανώθηκε η Great Exhibition

Στα μέσα του 19ου αιώνα η Βρετανία βρισκόταν στο κέντρο της βιομηχανικής επανάστασης. Η παραγωγή είχε αυξηθεί σημαντικά, νέα υλικά όπως το σίδερο και το γυαλί χρησιμοποιούνταν ευρέως και τα προϊόντα άρχισαν να γίνονται πιο προσιτά. Υπήρχε όμως ένα κενό.

Ο κόσμος δεν είχε συνολική εικόνα για το τι παράγεται διεθνώς. Η ιδέα της έκθεσης δεν ήταν απλώς να δείξει τι παράγεται. Ήταν να συγκεντρώσει σε έναν χώρο όλη αυτή τη νέα δύναμη που είχε αρχίσει να αλλάζει τον κόσμο. Πίσω από αυτό βρισκόταν ο πρίγκιπας Άλμπερτ, με μια σκέψη που για την εποχή ήταν σχεδόν τολμηρή: να σταθούν δίπλα δίπλα η τεχνολογία, η τέχνη και η παραγωγή διαφορετικών χωρών.

Ανακαλύπτοντας την Industrial Διακόσμηση: Πώς να Φέρετε την Αστική Γοητεία στο Σπίτι Σας

Όταν η βασίλισσα Βικτώρια άνοιξε επίσημα την έκθεση, ήταν η στιγμή που αυτό το πείραμα γινόταν πραγματικότητα, μπροστά σε ένα κοινό που δεν είχε ξαναδεί κάτι αντίστοιχο.

Το Crystal Palace και η εμπειρία του χώρου

Το κτίριο που φιλοξένησε την έκθεση ήταν από μόνο του καινοτόμο και αποτελούσε μεγάλο μέρος της εμπειρίας. Το σχεδίασε ο Joseph Paxton, οραματιστής, ο σημαντικότερος κηπουρός της εποχής του και δημιουργός μιας νέας αρχιτεκτονικής προσέγγισης. Μέσα σε λίγους μήνες στήθηκε ένα κτίριο σχεδόν 600 μέτρων από σίδερο και γυαλί.

Όταν έμπαινες μέσα το φως έκανε όλη τη διαφορά. Δεν υπήρχαν σκιές, δεν υπήρχαν «κρυμμένα» σημεία. Τα αντικείμενα στέκονταν καθαρά, το ένα δίπλα στο άλλο, σαν να είχαν ήδη βρει τη θέση τους σε έναν ιδανικό χώρο.

Τι περιλάμβανε η έκθεση

Περισσότεροι από 14.000 εκθέτες από πάνω από 30 χώρες έφεραν μαζί τους έναν ολόκληρο κόσμο. Πάνω από 100.000 αντικείμενα απλώθηκαν στον ίδιο χώρο. Έπιπλα σε διαφορετικά στιλ, υφάσματα από την Ινδία, χαλιά και διακοσμητικά από την Ανατολή, κεραμικά, γυαλί, κοσμήματα, μεταλλικές κατασκευές, ακόμη και μεγάλα τεχνολογικά επιτεύγματα που για πολλούς έμοιαζαν πρωτόγνωρα.

Η εμπειρία δεν σταματούσε εκεί. Σε αρκετές περιπτώσεις, η παρουσίαση άφηνε να φανεί η διαδρομή, από την πρώτη ύλη μέχρι το τελικό αντικείμενο. Ο επισκέπτης έβλεπε πώς κάτι ξεκινά και πώς καταλήγει. Κρατούσε μαζί του μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα, σχεδόν σαν να είχε παρακολουθήσει όλη τη διαδικασία.

Ποιοι πήγαν και τι συνέβη εκεί μέσα

Μέσα σε έξι μήνες, περίπου 6 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν την έκθεση. Ένας αριθμός που αντιστοιχούσε σε σημαντικό μέρος του πληθυσμού της Βρετανίας εκείνη την περίοδο. Αν και αρχικά απευθυνόταν σε πιο εύπορα στρώματα, σύντομα έγινε προσβάσιμη και σε εργατικές τάξεις, με χαμηλότερες τιμές εισιτηρίων.

Τα τρένα μετέφεραν καθημερινά επισκέπτες από διαφορετικές περιοχές, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη διάδοση της εμπειρίας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η έκθεση δεν λειτουργούσε ως κατάστημα με τη σύγχρονη έννοια. Ο βασικός της ρόλος ήταν εκθεσιακός. Οι επισκέπτες δεν πήγαιναν απαραίτητα για να αγοράσουν, αλλά για να δουν, να συγκρίνουν και να αποκτήσουν εικόνα για το τι παράγεται και πώς μπορεί να διαμορφωθεί ο κόσμος γύρω τους.

Ο Οδηγός του Σύγχρονου Design: Πώς Διαβάζουμε Έναν Χώρο

Πώς άλλαξε η σχέση με το σπίτι

Από εκείνη τη στιγμή και μετά, το αντικείμενο απέκτησε διπλό ρόλο. Δεν ήταν μόνο χρήσιμο, ήταν και αισθητικό. Το σπίτι άρχισε να γίνεται σταδιακά προσωπική υπόθεση. Οι άνθρωποι δεν αρκούνταν στο να έχουν κάτι. Ήθελαν να επιλέξουν τι τους εκφράζει. Αυτή η αλλαγή πέρασε αργά στην καθημερινότητα και διαμόρφωσε τον τρόπο που βλέπουμε σήμερα τον χώρο.

Η πορεία του Crystal Palace και η καταστροφή του

Το 1936 μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε ολοκληρωτικά το Crystal Palace. Το κτίριο που έγινε σύμβολο της έκθεσης χάθηκε μέσα σε λίγες ώρες. Η ιδέα που γεννήθηκε εκεί όμως δεν σταμάτησε. Πέρασε στην καθημερινότητα και συνεχίζει να διαμορφώνει τον τρόπο που βλέπουμε τον χώρο και τα αντικείμενα γύρω μας.

Κάθε φορά που μπαίνετε σε ένα σπίτι και κάτι σας μένει, μια λεπτομέρεια, ένα αντικείμενο, μια αίσθηση, ενεργοποιείται μια διαδικασία που ξεκίνησε από τότε. Ξεφεύγει από μια απλή παρατήρηση και γίνεται ένας τρόπος να αναγνωρίζετε τι σας ταιριάζει.

Και μέσα από αυτή τη διακριτική επιλογή, διαμορφώνεται τελικά και ο χαρακτήρας κάθε χώρου.

Πατήστε εδώ για να κάνετε τη ζωή σας πιο όμορφη, πιο συναρπαστική και πιο εύκολη με τα άρθρα που θα διαβάσετε στην Κατηγορία Plus.